Eylül Ayında Kışlık Yem Stok Planı

Kış yaklaşırken yem deposunun dolu görünmesi, işletmenin gerçekten hazır olduğu anlamına gelmez. Silaj, kuru ot ve saman miktarını hayvan sayısı, besleme süresi, günlük tüketim, kuru madde oranı ve depolama kayıplarıyla birlikte değerlendirmeden yapılan planlar, kış ortasında ciddi yem açığına dönüşebilir.

Eylül ayı; silaj, kuru ot ve saman stoklarının büyük ölçüde netleştiği, eksik kaba yemin henüz tamamlanabildiği ve sürünün kışlık besleme bütçesinin yeniden kurulabildiği kritik bir dönemdir.

Bu rehberde kışlık yem stok planı nasıl hazırlanır, silaj hesabı, kuru ot hesabı ve saman hesabı nasıl yapılır, depolama ve yemleme fireleri hesaba nasıl katılır ve örnek bir büyükbaş işletmesinde toplam ihtiyaç nasıl belirlenir adım adım ele alıyoruz. Kışa yalnızca dolu bir depoyla değil, kaç gün yeteceği hesaplanmış ve kontrol edilmiş bir yem stoğuyla girmek istiyorsanız bu planı Eylül ayında tamamlamanız büyük avantaj sağlar.

Eylül Ayında Kışlık Yem Stok Planı Neden Yapılmalı?

Eylül ayı, yaz meralarının birçok bölgede zayıfladığı, silaj hasadının tamamlandığı veya tamamlanmak üzere olduğu, kuru ot ve saman stoklarının ise büyük ölçüde belli olduğu dönemdir. Bu nedenle kışlık yem stok planı hazırlamak için işletmenin elinde yılın en gerçekçi verileri bulunur.

Sonbahara girerken yem envanterinin güncellenmesi, kışlık ihtiyacın erken belirlenmesini ve olası yem açığının henüz seçenekler varken görülmesini sağlar. Yem stoklarının hasattan sonra kalite ve miktar yönünden yeniden değerlendirilmesi, kışın yapılabilecek ani ve büyük rasyon değişikliklerini azaltmaya yardımcı olur.

Kışlık yem planı yapılmadığında sık karşılaşılan sorunlardan biri, işletmede toplam olarak çok miktarda kaba yem bulunmasına rağmen belirli bir yem kaleminin erken tükenmesidir.

Örneğin:

• Silaj yeterli ancak kaliteli kuru ot yetersiz olabilir.
• Kuru ot yeterli görünürken balyaların bir bölümü nem veya küf nedeniyle kullanılamaz durumda olabilir.
• Saman stoğu yüksek olabilir ancak kaliteli kaba yem açığını karşılamayabilir.
• Hayvan sayısı sezon içinde artmış olabilir.
• Kış besleme süresi tahmin edilenden uzun sürebilir.

Bu nedenle ilk soru yalnızca “Kaç ton yem var?” olmamalıdır.

Asıl soru:

“Hangi yemden, hangi kalitede ve kaç gün yetecek kullanılabilir stok var?”

olmalıdır.

Kışlık Yem Stoğu Nasıl Hesaplanır?

Bir kışlık yem stok planı hazırlanırken temel hesap oldukça pratiktir:

Net yem ihtiyacı = Hayvan sayısı × hayvan başına günlük yem miktarı × besleme günü

Örneğin:

• 20 hayvan,
• hayvan başına 25 kg günlük silaj,
• 150 günlük kış besleme dönemi

için:

20 × 25 × 150 = 75.000 kg

Yani net tüketim:

75 ton silajdır.

Ancak 75 tonun depolanması, mutlaka 75 tonun hayvan tarafından tüketilebileceği anlamına gelmez.

Depolama, taşıma, silo yüzeyi, oksijen girişi, yemlikte kalan yemler, nemlenme veya bozulma nedeniyle belirli miktarda kayıp oluşabilir. Silaj ve diğer kaba yemlerde kayıpların depolama sistemi ve yönetim biçimine bağlı olarak önemli ölçüde değişebildiği bilinmektedir.

Bu nedenle ikinci formül uygulanmalıdır:

Kayıp dahil gerekli başlangıç stoğu = Net yem ihtiyacı ÷ (1 − kayıp oranı)

Örneğin net silaj ihtiyacı 75 ton ve işletmede toplam kayıp oranı %15 ise:

75 ÷ 0,85 = 88,2 ton

Yaklaşık 88,2 ton başlangıç silaj stoğu gerekir.

Hayvan Gruplarını Ayrı Hesaplayın

Büyükbaş kışlık yem ihtiyacı hesaplanırken bütün sürüyü tek bir günlük tüketim değeri üzerinden değerlendirmek pratik görünse de her zaman doğru sonuç vermez.

Mümkünse kışlık yem stok planı şu gruplar için ayrı hazırlanmalıdır:

• Sağmal inekler
• Kuru dönemdeki inekler
• Düveler
• Genç hayvanlar
• Besi hayvanları
• Damızlık hayvanlar
• Özel bakım veya besleme gerektiren gruplar

Hayvanın canlı ağırlığı, süt verimi, gebelik durumu ve gelişme dönemi ekonomik ve dengeli beslemenin belirlenmesinde önemlidir. (Isparta Tarım ve Orman Müdürlüğü)

Bu ayrım aynı zamanda kaliteli kaba yemlerin hangi hayvanlara ayrılacağını belirlemeyi kolaylaştırır.

Silaj Hesabı Nasıl Yapılır?

Silaj hesabı, kışlık yem stok planı hazırlanırken en fazla dikkat edilmesi gereken bölümlerden biridir. Çünkü silaj yalnızca ton üzerinden değerlendirilmemelidir.

Silajın önemli bir bölümü sudur.

Dolayısıyla iki farklı silaj aynı ağırlıkta olsa bile kuru madde oranları farklıysa hayvanın aldığı gerçek kuru madde miktarı da farklı olacaktır.

Temel silaj hesabı:

Günlük silaj × hayvan sayısı × besleme günü = Net silaj ihtiyacı

Örneğin:

• 20 baş hayvan
• 25 kg/baş/gün silaj
• 150 gün besleme

için:

25 × 20 × 150 = 75.000 kg

Net ihtiyaç:

75 ton silajdır.

Bu değer bir rasyon önerisi değildir. Hesaplama yöntemini göstermek amacıyla kullanılan örnek tüketim miktarıdır.

Gerçek günlük silaj tüketimi;

• canlı ağırlık,
• süt veya et verimi,
• hayvanın üretim dönemi,
• silajın kuru madde oranı,
• silaj kalitesi,
• rasyondaki diğer kaba yemler,
• kesif yem miktarı

dikkate alınarak belirlenmelidir.

Mısır silajında hasat neminin depolama sistemine uygun olması da önemlidir. Yatay silolarda yaklaşık %65–70 nem düzeyi önerilebilmekte; fazla kuru materyal sıkıştırmayı, fazla yaş materyal ise depolama ve fermantasyon yönetimini zorlaştırabilmektedir.

Kuru madde üzerinden daha ayrıntılı silaj hesabı için site içerisindeki Kış İçin Silaj Hesabı: Kaç Ton Gerekir? rehberi doğrudan kullanılabilir.

Silaj Fire Oranını Hesaba Katın

Silaj fire oranı her işletmede aynı değildir.

Kayıpları etkileyen başlıca unsurlar:

• Silonun yeterince sıkıştırılmaması
• Silo örtüsünün iyi kapatılmaması
• Örtünün delinmesi
• Silo içine oksijen girmesi
• Silajın fazla kuru veya fazla yaş olması
• Silo yüzünün düzensiz bırakılması
• Yem çıkarma hızının düşük olması
• Yemlik artıkları
• Küflenme ve ısınma

Silaj depolama kayıplarının silo tipine ve yönetime bağlı olarak ciddi farklılık gösterebildiği bildirilmektedir. Bu nedenle kışlık yem stok planı hazırlanırken işletmenin geçmiş yıllardaki gerçek kayıp oranını kullanmak en doğru yaklaşımdır.

Örneğin 75 ton net silaj ihtiyacında:

Burada ayrıca olağan dışı uzun kış, sürü büyümesi veya beklenmeyen tüketim için ayrı bir güvenlik stoğu oluşturulabilir.

Kuru Ot Hesabı Nasıl Yapılır?

Kuru ot hesabında da aynı temel sistem kullanılır:

Günlük kuru ot × hayvan sayısı × besleme günü = Net kuru ot ihtiyacı

Örneğin:

• 20 baş hayvan
• 4 kg/baş/gün kuru ot
• 150 gün

varsayalım:

4 × 20 × 150 = 12.000 kg

Net kuru ot ihtiyacı:

12 ton

olarak bulunur.

Buradaki 4 kg miktarı da bir rasyon tavsiyesi değil, kışlık yem stok planı hesabını göstermek için kullanılan örnek değerdir.

Kuru Otun Kalitesini Tonajdan Ayırın

Kuru otun kalitesi, miktarı kadar önemlidir.

Aynı ağırlıktaki iki kuru ot arasında;

• biçim zamanı,
• yaprak oranı,
• bitki türü,
• protein düzeyi,
• lif yapısı,
• yağmur görme durumu,
• depolama koşulları

açısından önemli farklılıklar bulunabilir.

Bu nedenle stok kaydında yalnızca:

“12 ton kuru ot”

yazmak yerine mümkünse:

“12 ton – ikinci biçim – kapalı depoda – iyi kalite”

gibi kayıt tutulmalıdır.

Kuru Ot Nemine Dikkat Edin

Kuru otun fazla nemli depolanması ısınma, küflenme, kuru madde ve besin kayıplarını artırabilir.

Kuru otun yaklaşık %15–20 nem düzeyinde balyalanması ve depolama sırasında nemin %20’nin altında tutulması, kayıpların azaltılması açısından önemlidir. (Minnesota Extension)

Ayrıca balyaların doğrudan toprakla temas etmemesi ve yağıştan korunması gerekir. Kapalı veya korunaklı depolama ile açıkta ve zemine temas eden depolama arasında önemli kuru madde kaybı farkları oluşabilir.

Kuru Ot Fire Hesabı

Net kuru ot ihtiyacı:

12 ton

ve işletmenin depolama-yemleme kaybı:

%8

ise:

12 ÷ 0,92 = 13,04 ton

Başlangıçta yaklaşık:

13 ton kuru ot

bulundurulması gerekir.

Fire oranını her işletme kendi depo şartlarına göre belirlemelidir.

Saman Hesabı Nasıl Yapılır?

Saman hesabı miktar açısından oldukça kolaydır:

Günlük saman × hayvan sayısı × besleme günü = Net saman ihtiyacı

Örneğin:

• 20 baş hayvan
• 2 kg/baş/gün saman
• 150 gün

için:

2 × 20 × 150 = 6.000 kg

Net saman ihtiyacı:

6 ton

olur.

Ancak samanın kışlık yem stok planı içerisindeki rolü doğru değerlendirilmelidir.

Saman yapısal lif ve kaba yem hacmi sağlayabilir fakat kaliteli kuru ot veya iyi silajla aynı besin yoğunluğuna sahip değildir. Bu nedenle depoda fazla saman bulunması, kaliteli kaba yem ihtiyacının tamamen karşılandığı anlamına gelmez.

Özellikle;

• yüksek süt veren hayvanlarda,
• büyüyen genç hayvanlarda,
• gebeliğin ileri dönemindeki hayvanlarda,
• kondisyon kazanması gereken hayvanlarda

rasyondaki enerji, protein ve lif dengesi birlikte değerlendirilmelidir.

Mera zayıfladığında saman ve diğer kaba yemlerin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda site içerisindeki Mera Kuruyunca Ek Yemleme Nasıl Yapılır? içeriği bu bölümü destekleyen güçlü bir site içi bağlantıdır.

Saman Stoğu Balya Sayısından Nasıl Hesaplanır?

Depodaki yüzlerce saman balyasını tek tek tartmak çoğu işletme için pratik değildir.

Bunun yerine farklı noktalardan en az 10–20 balya tartılarak ortalama ağırlık bulunabilir.

Formül:

Toplam saman ağırlığı = Ortalama balya ağırlığı × toplam balya sayısı

Örneğin:

• Ortalama balya: 23 kg
• Balya sayısı: 300

ise:

23 × 300 = 6.900 kg

Yaklaşık:

6,9 ton brüt saman stoğu

vardır.

Ancak alt sıralarda ıslanmış, küflenmiş, çürümüş veya başka nedenle hayvanlara verilemeyecek balyalar bulunuyorsa bunlar toplam stoktan çıkarılmalıdır.

Kışlık yem stok planı kullanılabilir yem üzerinden yapılmalıdır.

Depoda bulunması, bir yemin otomatik olarak gerçek stok olduğu anlamına gelmez.

20 Baş İçin Silaj, Kuru Ot ve Saman Hesabı

Şimdi bütün hesabı tek tabloda birleştirelim.

Bu örnek yalnızca kışlık yem stok planı hesaplama yöntemini göstermek amacıyla hazırlanmıştır; rasyon reçetesi değildir.

Örnek işletme

• Hayvan sayısı: 20 baş
• Kış besleme süresi: 150 gün
• Silaj: 25 kg/baş/gün
• Kuru ot: 4 kg/baş/gün
• Saman: 2 kg/baş/gün
• Silaj kaybı: %15
• Kuru ot kaybı: %8
• Saman kaybı: %10

Silaj

25 × 20 × 150 = 75 ton net ihtiyaç

Kayıp dahil:

75 ÷ 0,85 = 88,2 ton

Kuru ot

4 × 20 × 150 = 12 ton net ihtiyaç

Kayıp dahil:

12 ÷ 0,92 = 13,0 ton

Saman

2 × 20 × 150 = 6 ton net ihtiyaç

Kayıp dahil:

6 ÷ 0,90 = 6,7 ton

Örnek Stok Tablosu

Bu işletmede örnek varsayımlar altında başlangıçta yaklaşık:

• 88,2 ton silaj
• 13 ton kuru ot
• 6,7 ton saman

bulunması gerekir.

Bu değerlerin standart bir besleme tablosu olmadığı unutulmamalıdır. Gerçek kışlık yem stok planı, işletmedeki gerçek rasyon ve tüketim kayıtları üzerinden hazırlanmalıdır.

Kışlık Kaba Yem Hesabında Kuru Madde Neden Önemlidir?

Silaj, kuru ot ve samanı doğrudan ton olarak toplamak fiziksel stok hakkında bilgi verir ancak besleme açısından tam bir karşılaştırma sağlamaz.

Çünkü bu yemlerin kuru madde oranları farklıdır.

Örneğin mısır silajının önemli kısmı sudan oluşurken kuru ot ve samanın kuru madde oranı çok daha yüksektir. Dolayısıyla:

1 ton silaj = 1 ton kuru ot

şeklinde besleme değeri karşılaştırması yapılamaz.

Bu nedenle kışlık yem stok planı hazırlanırken mümkünse her yem için şu bilgiler tutulmalıdır:

Yem analizleri; kuru ve kesif yemlerin kimyasal değerlendirilmesi, nişasta ve diğer temel parametrelerin incelenmesi açısından profesyonel stok ve rasyon yönetiminin önemli parçalarındandır. (Tarım ve Orman Araştırma)

Eylül Ayında Yem Envanteri Nasıl Yapılır?

Eylül ayındaki kışlık yem stok planı yalnızca defterdeki rakamlarla hazırlanmamalıdır.

Fiziksel sayım yapılmalıdır.

Silajda

Silo içindeki kullanılabilir hacim, silaj yoğunluğu ve bozulmuş yüzeyler değerlendirilmelidir.

Kuru ot ve samanda

Balya sayısı ile ortalama balya ağırlığı kullanılabilir.

Torbalı yemlerde

Depo sayımı ile alış ve tüketim kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Pratik bir stok tablosunda şu alanlar bulunabilir:

En önemli hesaplardan biri:

Kalan gün = Kullanılabilir stok ÷ günlük toplam tüketim

formülüdür.

Örneğin kullanılabilir silaj stoğu 60.000 kg ve sürünün günlük tüketimi 500 kg ise:

60.000 ÷ 500 = 120 gün

silaj kalmış demektir.

Bu rakam, yalnızca “60 ton silajımız var” bilgisinden çok daha kullanışlıdır.

Stok giriş-çıkışlarının, firelerin ve kalan gün sayısının düzenli takibi için site içerisindeki Yem Maliyeti ve Stok Yönetimi: Tek Kişilik Basit Takip Sistemi içeriği kullanılabilir.

Kaliteli Yemi Doğru Hayvan Grubuna Ayırın

Kışlık yem stok planı yalnızca miktar yönetimi değildir.

Aynı zamanda bir kalite yönetimidir.

Yem stokları kalite sınıflarına ayrıldığında daha kaliteli kaba yemlerin besin ihtiyacı daha yüksek hayvan gruplarına tahsis edilmesi kolaylaşır. Sonbahar yem envanterinde miktarla birlikte kalite sınıfının da kaydedilmesi bu nedenle önemlidir.

Örneğin balyalarda:

• hasat tarihi,
• biçim sırası,
• tarla,
• ürün türü,
• analiz sonucu

etiketlenebilir.

Silajda ise farklı silo veya parti bilgileri kayıt altına alınabilir.

Rasyonun protein, enerji ve lif dengesini mevcut stoklarla birlikte değerlendirmek için Hayvansal Üretimde Rasyon Düzenleyerek Performans Artırma içeriğine site içi bağlantı verilebilir.

Yem Maliyetini de Stok Planına Dahil Edin

Yeterli miktarda yem bulunması tek başına yeterli değildir.

Yem maliyetinin de kontrol edilmesi gerekir.

Eylül ayında kışlık yem stok planı hazırlanırken her yem kaleminin kilogram veya ton başına maliyeti aynı tabloda tutulabilir.

Temel formül:

Toplam stok maliyeti = Başlangıçta gerekli miktar × birim fiyat

Örneğin işletmede 13 ton kuru ot eksik olduğu belirlenmişse, bu açığın Eylül ayında kapatılmasıyla kış ortasında yapılabilecek acil alımın maliyet riski karşılaştırılabilir.

Ancak iki farklı kaba yem yalnızca ton fiyatına göre kıyaslanmamalıdır.

Karşılaştırmada:

• kuru madde,
• besin değeri,
• kalite,
• fire,
• nakliye,
• depolama

birlikte değerlendirilmelidir.

Hayvan başına günlük yem maliyetini hesaplamak için sitedeki Yem Maliyeti Hesaplama (Baş/Gün) aracı kullanılabilir.

Kışlık Yem Stok Planında En Sık Yapılan Hatalar

Yalnızca ton hesabı yapmak

Silaj, kuru ot ve samanın nem ve kuru madde oranları farklıdır. Toplam tonaj tek başına yeterli bilgi sağlamaz.

Bütün hayvanlara aynı tüketimi uygulamak

Canlı ağırlık, üretim dönemi ve performans farklılıkları günlük yem tüketimini değiştirebilir.

Fireyi hiç hesaba katmamak

Net tüketim kadar yem depolamak, gerçek kayıplar başladığında stokun kış bitmeden tükenmesine neden olabilir.

Fire hesabını yanlış yapmak

Depolanan miktarın belirli bir yüzdesi kaybolacaksa doğru formül:

Net ihtiyaç ÷ (1 − kayıp oranı)

şeklindedir.

Samanı kaliteli kaba yemle eşdeğer görmek

Saman kaba yem kaynağıdır ancak kaliteli kuru ot veya silajla bire bir aynı besin değerine sahip değildir.

Bozulmuş yemleri stok saymak

Küflenmiş, çürümüş veya ciddi biçimde ıslanmış bölümlerin brüt stok içerisinde görünmesi gerçek kullanılabilir miktarı olduğundan yüksek gösterir.

Besleme dönemini kısa hesaplamak

Meraya çıkışın birkaç hafta gecikmesi bile büyük sürülerde önemli miktarda ek yem tüketimine neden olabilir.

Stoku sezon boyunca güncellememek

Kışlık yem stok planı Eylül ayında hazırlanmalı ancak tüketim başladığında düzenli olarak revize edilmelidir.

Eylül Ayı Kışlık Yem Kontrol Listesi

1. Güncel hayvan sayısını belirleyin.
2. Hayvanları üretim dönemlerine göre gruplandırın.
3. Kışın depolanmış yemle beslenecek gün sayısını belirleyin.
4. Her grup için gerçek rasyondaki günlük silaj miktarını yazın.
5. Günlük kuru ot miktarını belirleyin.
6. Günlük saman miktarını belirleyin.
7. Silajın kuru madde oranını kontrol edin.
8. Kuru ot ve saman balyalarından örnek tartım yapın.
9. Küflenmiş veya kullanılamayacak yemleri stoktan çıkarın.
10. Silaj, kuru ot ve saman için ayrı kayıp oranı belirleyin.
11. Net ihtiyaçları hesaplayın.
12. Kayıplar dahil başlangıç stoklarını hesaplayın.
13. Mevcut stokla gerekli miktarı karşılaştırın.
14. Eksik kaba yem miktarını belirleyin.
15. Kaliteli yemleri uygun hayvan gruplarına ayırın.
16. Yemlerin kilogram veya ton maliyetlerini kaydedin.
17. Aylık fiziksel stok kontrol tarihi belirleyin.

Sonuç: Kışa Tonla Değil, Hesapla Girin

Eylül ayında hazırlanan kışlık yem stok planı, hayvancılık işletmesinin kış boyunca yem sürekliliğini korumasına yardımcı olan en önemli yönetim çalışmalarından biridir.

Silaj, kuru ot ve saman hesabını ayrı ayrı yapmak gerekir.

Doğru sıra:

Hayvan grubu → günlük tüketim → hayvan sayısı → besleme günü → net ihtiyaç → depolama/yemleme kaybı → başlangıç stoğu

şeklinde olmalıdır.

Bunun yanında kuru madde, yem kalitesi ve gerçek kullanılabilir stok mutlaka dikkate alınmalıdır.

En doğru yaklaşım, sürüyü gruplara ayırmak, her grubun gerçek rasyonundaki tüketimleri kullanmak ve stok hesabını kış boyunca gerçek tüketimle güncellemektir.

Eylül ayında birkaç saat ayrılarak hazırlanacak doğru bir kışlık yem stok planı, kış ortasında yem aramaktan, yüksek maliyetli acil alım yapmaktan veya kaba yem yetersizliği nedeniyle ani rasyon değişikliklerine gitmekten çok daha değerlidir.

Depoda kaç ton yem bulunduğunu bilmek yetmez. Asıl bilinmesi gereken, kullanılabilir stokun sürünüze kaç gün yeteceğidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Kışlık yem stok planı ne zaman yapılmalı?

Eylül ayı en uygun dönemlerden biridir. Silaj, kuru ot ve saman stokları büyük ölçüde netleştiği için eksikler kış başlamadan belirlenebilir. Plan daha sonra gerçek tüketim verileriyle güncellenmelidir.

2. Kışlık yem stoğu nasıl hesaplanır?

Hayvan sayısı, hayvan başına günlük tüketim ve besleme günü çarpılarak net yem ihtiyacı bulunur. Ardından depolama ve yemleme kayıpları hesaba katılarak başlangıçta bulunması gereken stok hesaplanır.

3. 20 baş hayvan için kaç ton silaj gerekir?

Standart tek bir miktar yoktur. Örneğin 25 kg/baş/gün ve 150 gün varsayımında net ihtiyaç 75 tondur. Toplam kayıp %15 kabul edilirse başlangıçta yaklaşık 88,2 ton silaj gerekir.

4. Kuru ot hesabı nasıl yapılır?

Günlük kuru ot miktarı, hayvan sayısı ve besleme günü çarpılır. Bulunan net miktara depolama ve yemleme kayıpları ayrıca eklenir.

5. Saman hesabı nasıl yapılır?

Hayvan başına günlük saman miktarı, hayvan sayısı ve besleme günleriyle çarpılır. Balya olarak stok tutuluyorsa ortalama balya ağırlığı ile toplam balya sayısı çarpılarak mevcut stok hesaplanabilir.

6. Silaj ile kuru ot ton olarak karşılaştırılabilir mi?

Doğrudan karşılaştırmak doğru değildir. Silaj ile kuru otun nem ve kuru madde oranları farklıdır. Besleme açısından daha sağlıklı karşılaştırma kuru madde üzerinden yapılmalıdır.

7. Kışlık yem hesabında fire nasıl eklenir?

Depolanan yemin belirli bir bölümünün kaybolacağı varsayılıyorsa Net ihtiyaç ÷ (1 − kayıp oranı) formülü kullanılabilir. Örneğin 100 ton net ihtiyaç ve %10 kayıp için yaklaşık 111,1 ton başlangıç stoğu gerekir.

8. Saman kaliteli kuru ot yerine kullanılabilir mi?

Saman yapısal lif sağlar ancak kaliteli kuru otla aynı besin yoğunluğuna sahip değildir. Kullanılacak miktar hayvan grubunun ihtiyacına ve toplam rasyonun enerji-protein dengesine göre belirlenmelidir.

9. Yem stoğu ne kadar sıklıkla kontrol edilmeli?

Eylül ayında kapsamlı envanter çıkarıldıktan sonra en az aylık kontrol yapılması pratiktir. Tüketim beklenenden hızlıysa daha sık takip edilmelidir. Düzenli envanter güncellemeleri yem açığının erken fark edilmesini kolaylaştırır.

10. Kışlık yem stok planı yalnızca büyükbaş işletmeleri için mi hazırlanır?

Hayır. Aynı hesaplama mantığı küçükbaş işletmeler için de uygulanabilir. Ancak günlük tüketim miktarları, hayvan grupları ve kullanılacak yemler küçükbaş hayvanların gereksinimlerine göre yeniden belirlenmelidir.

Küçük değişiklikler, büyük verim artışı sağlar.Bu içerik size faydalı olduysa paylaşarak daha fazla kişiye ulaşmasına destek olun.

Kaynaklar

1. University of Minnesota Extension – Plan for Winter Forage Needs (extension.umn.edu)
   Kaynağı aç
2. University of Minnesota Extension – Preserving the Value of Dry Stored Hay (extension.umn.edu)
   Kaynağı aç
3. University of Minnesota Extension – Minimize Stored Forage Losses (extension.umn.edu)
   Kaynağı aç
4. Penn State Extension – Corn Silage Production and Management (extension.psu.edu)
   Kaynağı aç
5. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Yemler ve Hayvan Besleme Bölümü, Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi (tarimorman.gov.tr)
   Kaynağı aç
6. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Hayvan Yetiştiriciliği ve Hayvancılığı Geliştirme (tarimorman.gov.tr)
   Kaynağı aç