Tarla bitkilerinde pas hastalığına farklı etmenler neden olmakla birlikte etmen özelliğine göre farklı isimleri vardır. Bu yazımızda size buğday pas hastalığı, mücadele yöntemleri ve pas hastalığı ilacı hakkında güncel bilgiler vereceğiz.
Buğday pas hastalığı çeşitleri
Sarı pas (pucinia striliformis) :
Yazlık sporları yuvarlak, çeperleri dikenli ve üç veya dört adet delik yüzey üzerine dağılmış iken, kışlık sporlar uzun, hücre çeperi kalın, düz iki hücreli ve hücreler arası boğum bulunur. Sarı pas etmeni yaz dönemini yüksek rakımlı bölgelerde canlı buğdaygil bitkileri üzerinde, kış dönemini ise güzlük ekilen buğdaylar üzerinde geçirir. Buğday tarlalarında hava sıcaklığının 10-15 0C olduğunda yaprakların üst kısmımda makine dikişine benzer şekilde püstüller meydana getirir. Enfeksiyonun meydana gelmesinde sıcaklık ve nem büyük etkiye sahiptir. İnkübasyon süresi 14 gündür. Ara konukçusu hakkında bilgi bulunmamaktadır.
Buğday pas hastalığı türleri arasında en erken görülen tür sarı pastır. Hastalığın neden olduğu belirtiler genellikle tahıl yapraklarında olsa da sap ve başaklarda da görülebilmektedir. Yapraklar üzerinde makine dikişine benzer sarı renkli püstüller meydana gelir.
Kahverengi pas (Pucinia recontita): Yazlık ve kışlık sporları sarı pas ile benzerlik göstermekle birlikte genellikle yapraklarda görüldüğünden yaprak pası olarakta nitelendirilir. Etmen kış aylarında ılıman iklime sahip bölgelerdeki güzlük ekimlerde geçirirken, yaz dönemini ise taze yaprak veren yabani buğdaygiller yaprakları üzerinde geçirir. Genel olarak sarımsaktan sonra kara pastan önce görünür.
Belirtiler yapraklarda görüldüğünden yaprak pası olarak da adlandırılır.
Kara pas ( Pucinia graminis): Etmenin yazlık sporları elips şeklinde, çevresi dikenli ve koyu portakal sarısı rengindedir. Kışlık sporları ise uzun, iki hücreli, çeperi düz ve sapçık üzerindedir. Buğdayda olgunluk döneminde sap ve yaprakların üzerinde siyah renkli sporlar meydana gelir. Ara konukçusu ise berberis (kadın tuzluğu) bitkisidir.
Buğday yaprak, sap ve başaklarında görülen kara pas, ilk olarak sap ve yapraklar üzerinde belirti oluşturur. Genellikle kiremit kırmızısı renginde olan kara pas belirtisinin şekli ise büyük, uzunca veya ovaldir. Buğdayın olgunlaşmasıyla birlikte renk koyu kahverengiden siyaha dönüşür.
Buğday pas hastalığı mücadele yöntemleri
Hastalığa Karşı Alınacak Kültürel Tedbirler:
- Yabancı ot mücadelesi zamanında ve yeterli düzeyde yapılmalı,
- Sık ekimden kaçınılmalı,
- Pas hastalığının ara konukçusu olan bitkiler imha edilmeli,
- Gereğinden fazla azot içerikli gübre verilmemeli,
- Hastalığa karşı dayanıklı çeşitlerin ekimi yapılmalıdır.
Hastalıkla Kimyasal Mücadele:
Genellikle iki ilaçlama yapmak pas hastalığı için yeterli gelmektedir. İlk püstüller görüldüğünde ilaçlamaya başlanılmalıdır. İlk ilaçlamadan on gün sonra ikinci ilaçlama yapılır. Hasata bir ay kala ilaçlama yapılmamalıdır.
Buğday pas hastalığı ilacı
| Etkili madde adı ve oranı | Formülasyonu | Doz 100 lt suya | İlaçlama ile hasat arası süre (Gün) |
| Flutriafol 125 g/l | SC | 100 ml | 35 |
| Diniconazole 50 g/l | EC | 100 ml | 49 |
| Maneb 80 % | WP | 350 g | 28 |
| Tebuconazole 25 % | WP | 75 g | 35 |
| Prochloraz+Propiconazole 400+90 g/l | EC | 50 ml | 35 |
| Mancozeb 80 % | WP | 350 g | 28 |
| Metconazole 60 g/l | SC | 150 ml | 35 |
| Tebuconazole 250 g/l | EC | 75 ml | 35 |
| Epoxiconazole+ Carbendazim 125+125 g/ | SC | 100 ml | 35 |
| Difenoconazole+ Propiconazole 150+150 g/l | EC | 40 ml | 21 |
| Flutriafol 250 g/l | SC | 50 ml | 28 |
Reçeteli satış zorunluluğu bulunmayan bitki koruma ürünleri nelerdir