Hububat hortumlu böceği (Pachytychius hordei) ergini kahverengi renkte ve3–4 mm boyunda olup üst kısmı krem renkli pullarla kaplıdır. Kışı ergin olarak toprak altında geçiren zararlı yaz ve kış olmak üzere yaklaşık 8 aylık süre sonası ilkbahar ayında aktif duruma geçerek toprak yüzeyine çıkar. Toprak yüzeyine çıktkları zaman bölgelere göre değişmekle birlikte Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde Mart sonu, İç Anadolu bölgesinde Mayıs başıdır.
Hububat Hortumlu Böceği Zararı
Toprak sıcaklığı ve yağış şartlarının ( Mart ayının 2. yarısından itibaren toplam yağış miktarının 10 mm’nin üzerinde, toprak sıcaklığının 9°C’nin üzerinde olması) uygun olmasıyla birlikte toprak yzüeyine çıkan zararlı erginleri 5-7 gün sonra çiftleşir. Çiftleşme sonrası 20-25 gün sonra ise yumurtlamaya başlar. Buğday bitkisinde başağın bayrak yaprağı içinde kabarması , çavdar ve arpada ise başaklanma devresi sonrası süt olum evresine kadar yumurtlama işlemi devam eder.
Dişi hububat hortumlu böceği hortumu ile her başakçığa 2-3 adet yumurta koyar. Yumurtadan çıkan larvalar tane içerisinde beslenerek boş kavuz oluşumuna neden olur. Tane süt olum dönemi sonrası sertleşme başlayınca taneyi terkederek toprağa düşen larvalar pupa evresine girerler. Temmuz ayının 3. haftası ile Ağustos ayının ilk haftası ergin çıkışları görülür. Yılda 1 döl verir.
Doğal Düşmanları
Yapılan çalışmalar sonrası zararlı larvalarının dış ve iç parazitoitler tarafından parazitlendiği tespit edilmiştir. Bunlar;
Dış parazitoitler
- Bracon pectoralis Wesmael Hymenoptera:Braconidae
- Exopristus trigonomerus (Ms) Hymenoptera:Torymidae
- Eurytoma sp. Hymenoptera:Eurytomidae
- Habrocytus sequester (Walker) Hymenoptera:Pteromalidae
- Lariophagus distinguendus(Foerster) Hymenoptera:Pteromalidae
- Mesopolubus teliformi (Walker) Hymenoptera:Pteromalidae
- Microplitis mediana (Ruthe) Hymenoptera:Braconidae
- Monodantomerus obscurus(Westw.) Hymenoptera:Torymidae
İç parazitoit
Entedon sp. Hymenoptera:Eulophidae
Hububat Hortumlu Böceği Mücadelesi
Zararlıya karşı kültürel önlemler ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanabilir.
Kültürel Önlemler:
- Zararlının ergin popülasyon miktarını düşürmekiçin hasat sonrası derin sürüm yapılmalıdır.
- Ekim nöbeti uygulananmalı (Nadas-hububat-çapa bitkisi)
Kimyasal Mücadele Yöntemi:
Kademeli olarak topraktan çıkan ergin hortumlu böceği sapa kalkma dönemi içerisinde (çıkıştan 10 gün sonra ) ilaçlanmaya başlanılmalıdır. Başak bayrak yaprağı içinde kabarmaya başladığı ( erginlerin yumurta koymaya başladığı zaman) dönemde ilaçlamaya son verilir.
Hububat hortumlu böceği (Pachytychius hordei) ilacı için tıklayın.
