Ceviz Yetiştiriciliği
Bu yazımızda size ceviz yetiştiriciliği hakkında bilinmesi gereken tüm bilgileri vereceğiz.
Uzun ömürlü olduğu bilinen ceviz ağacının meyvesi besin içeriği bakımından zengin olduğu gibi ağacın yapısı itibari ile de dayanıklı olması mobilya yapımında tercih edilme sebebidir. Ceviz ağaçlarında mobilya yapımında yetiştirilmek üzere tercih edilen ceviz çeşiti ile meyve almak için tercih edilen çeşitler farklıdır.
Ceviz Yetiştiriciliği Bahçe Tesisi
Bahçe tesisinden önce araştırma yapmak ve daha önceki tecrübelerden yararlanmak, yapılan işin profesyonel olarak yapılmasını sağlayacağı gibi harcanan emek ve maddiyatın geri dönüşünün hızlı olacağı anlamına gelir. Bunun için o bölgede daha önceden ceviz üzerine çalışma yapmış olan araştırma enstitüsü, özel sektör firmaları ve üniversitelerin araştırma sonuçları incelenebileceği gibi bu kurum ve firmalardan yardım da talep edilebilir.
Hangi çeşiti dikeceğinize karar vermeden önce ilk olarak bahçeyi kurmayı düşündüğünüz alana ait toprağın analiz yaptırılması gerekir. Usule uygun olarak alınmış toprak örneğinin analiz yaptırılması, bahçenin düşünülen alana kurulup kurulamayacağı ve toprakta bulunan besin elementleri hakkında size bilgi verecektir.
Ceviz Yetiştiriciliği Çeşit Seçimi
Yapılan araştırmalar ve toprak analizi sonuçlarının incelenme sonrası alanda ceviz bahçesi kurulumuna karar kılınmış ise dikimi yapılacak çeşit seçimine geçilir. Özellikle hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı, ince kabuklu, iç oranı yüksek, iri taneli, iç rengi beyaz ve yan dal verimi yüksek çeşitleri seçmek gerekir. Bunun yanında bölgenin iklimi de dikkate alınmalıdır.
Yukarıda saydığımız nedenlerden dolayı kurulum aşaması öncesi mutlaka bilimsel veriler ve konunun uzmanından yardım almak verilen emek ve maddiyatın heba olmasının önüne geçecektir.
Ceviz Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Bünyesi
Ceviz ağaçları tüm gün güneş alan ve süzek toprakları tercih eder. Diğer meyve ağaçlarına kıyasen hastalık ve zararlılara karşı da daha dayanıklıdır. Birçok meyve ağacında olduğu gibi bir yıl iyi ürün verirken ikinci yıl verimde azalış meydana gelir. Özellikle ilkbahar aylarında sıcaklık değerlerinin sürekli değişkenlik gösterdiği alanlarda bahçe tesis etmek mantıklı değildir. İlkbahar donlarından en fazla zarar gören meyve çeşitinin ceviz olduğu da unutulmamalıdır.
Gelişimin sürdürebilmesi için ve tolere edebildiği pH aralığı 5 ile 8 arasında değişir. Topraktan yapılacak gübreleme uygulmasında en ideal Ph değerinin 6.5 olduğu bilinmektedir. Türkiye’de tarım alanları topraklarının pH değeri 6.5 değerinden yüksek olduğu için toprağa elementel toz kükürt uygulaması yapılarak bu değer optimum düzeye düşürülmektedir.
Ceviz Yetiştiriciliğinde Bahçe Tesisinde Dikim Aralıkları Mesafesi
Dikim aşamasında meyve üretimi yapılacak çeşitlerinin dikimi tercih edilmiş ise dikim aralığı genellikle mesafesi 5.2×5.2 olacak şekilde yapılır. Kereste üretimi yapılacaksa bu mesafe 2.4×2.4 olarak ayarlanır.
Dikim sırasında çukur derinliği 60 cm, genişliği ise 45×45 cm olacak şekilde açılır.
Ceviz Yetiştiriciliğinde Budama İşlemi
Budama işleminde diğer meyve ağaçlarında uygulanan işlemler ceviz ağacı içinde geçerlidir. Dikim sonrası ilk ve ikinci yıl şekil budaması yapılması gerekir ki bu verim ve meyve kalitesini doğrudan etkilediği gibi hasat sırasında da büyük kolaylık sağlayacaktır. Budama işlemi hakkında yeterli bilgi ve tecrübeye sahip değilsek bir uzmandan yardım almak işinizi kolaylaştıracağı gibi ağaçların daha sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlayacaktır.
Ceviz Ağaçlarının Su İsteği
Her canlı gibi ağaçlarda yaşamlarını devam ettirebilmeleri için suya ihtiyaç duyarlar. Kuraklığa dayanıklıdır. Düzenli olarak su ihtiyacı karşılanan ceviz ağacının verim ve meyve kalitesi istenilen düzeyde olacağı gibi ağacın fizyolojik olarak gelişimi de sağlıklı olacaktır. Ticari olarak yetiştirilmesi düşünülen ceviz ağacının yıllık su istediği 1270 mm’dir. Bu miktarın yarısından fazlasının yaz aylarında verilmesi gerekir. Meyve gelişiminin çiçeklenme sonrası 5-7 hafta sonrasında geliştiği düşünülürse bu zaman aralığından susuz kalan ağaçta meyveler küçük olacaktır.
Sulama işleminin ağacın direkt olarak köklerine değil de ağaç izdüşümüne yapılması gerekir. Ağaç gövdesinin sulanmasının birçok hastalığa davetiye çıkaracağı unutulmamalıdır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte profesyonel şekilde üretim yapılan meyve bahçelerinde sulamanın ne zaman yapılması gerektiğini belirlemek için sensörler kullanılmaktadır. Bu teknolojik aletler sayesinde sulama işi daha profesyonel şekilde yapıldığı gibi köklerde de fazla su birikimi engellenmiş olmaktadır.
Ceviz Yetiştiriciliğinde Gübreleme
Ceviz bahçesi tesis edilirken ilk etapta dikim işlemi gerçekleştirilmeden önce açılan çukurlara fidan başına 125-150 gr ( bir su bardağı ) Triple Super Fosfat veya DAP, 50-60 gr (bir fincan) Magnezyum Sülfat, 125-150 gr ( bir su bardağı ) Potasyum Sülfat ve 2-3 gr ( bir tatlı kaşığı ) çinko sülfat karıştırılarak fidanlar dikilir.
Tarım alanlarında profesyonel şekilde üretim yapabilmek için toprak ve yaprak analizlerinin düzenli olarak yapılması gerekir.
Ceviz ağacı hasat sonrası genelikle bakır, çinko ve bor gibi besin elementlerine ihtiyaç duyar. Bu tespitin yapılması ve üretimde yüksek girdiye sahip olan gübreleme masraflarını en aza indirmek için yaprak analizlerinin her yıl düzenli olarak yaptırılması gerekir.
Ceviz Yetiştiriciliğinde Verim
Bir asırdan fazla yaşam ömrüne sahip olan ceviz ağaçları optimum verimi 8-10 yıldan sonra vermeye başlar. Bu verim miktarı dikimi yapılan ceviz çeşitine bağlı olarak 30 ile 160 kg arasında değişmektedir.
Ceviz Yetiştiriciliğinde Hastalık ve Zararlılar
Ceviz ağaçlarının ana hastalıkları ceviz antraknozu ve elma içkurdu’dur. Bunun yanında;
- Ceviz mildyösü,
- Cevizde kök ve kökboğazı çürüklüğü,
- Cytospora kanseri,
- Ceviz bakteriyel yanıklığı,
- Kiraz yaprak kıvırcıklığı hastalığıda görülür.
Ceviz bahçesinde görülen zaralılar
- Ceviz küçük yaprakbiti,
- Ceviz yaprakuyuzu,
- Ağaç sarıkurdu,
- Armut kaplanı
Bahçe içerisinde görülen yabancı otlar ise şu şekilde sıralanabilir;
- Kanyaş,
- Köpek dişi ayrığı,
- Darı-Yapışkan ot türleri,
- Çatal otu,
- Çeti,
- Yabani hardal,
- Tarla sarmaşığı,
Ceviz Yetiştiriciliğinde Hasat
Hasat sırasında yapılan en önemli hata sırık yardımı ile ağaç dallarına vurulmasıdır. Bu şekilde yapılan hasat, sürgün uçlarına zarar vermekte hatta kurumasına neden olmaktadır. Gelecek yıl meyvelerin oluşacağı sürgünlere zarar verildiğinden ağaçtan beklenen verim düşecektir. Bunun yerine silkeleme makinesi ile hasat yapılması daha doğru olacaktır.
Bahçenin bulunduğu bölge serin ve nemli ise, iç rengin açık sarı olduğu ve diş kabuğun 1/3’ünün çatladığı dönem ideal zamandır. Eğer sıcak bölgede ise, ceviz yeşil kabuk oluşumundan 3 hafta önce olgunlaşmaktadır. Dolayısıyla yeşil kabuğun çatlaması beklenilmez ve iç rengi açık sarı olduğunda hasat işlemi gerçekleştirilir. Hasatın geç yapılmasının meyvelerin kararmasına neden olacağı unutulmamalıdır.
