Depo ve ambarlarda karanlık, gizli köşelerde yaşamlarını sürdürebildikleri gibi toprak altında açtıkları yuvalarıda kullanan ambar ve fare sıçanlarının vücut uzunlukları 10-260 mm, arka ayakları 25-45 mm ve kuyruk uzunluklukları 175-250 mm’dir. Bu zararlıların sırt bölgesindeki renk açık – koyu kahveregi veya siyah renkte, karın renkleri beyaz yada açık gri renktedir. Bunlar;
- Ev sıçanı (Rattus rattus L.),
- Göçmen sıçan (R. norvegicus Berk.),
- Ev faresi (Mus musculus L.)
Fare ve Sıçanların Zarar Şekli
Ambar ve depolarda yaşamlarını sürdüren fare ve sıçanlar çuvalları parçalayarak her türlü besin maddesini yerler. Boruları, ahşap metal maddeleri ve elektrik kablolarını parçalar, genellikle elektrik kontağı ve yangına sebebiyet verirler. Çiftlik hayvanlarında strese neden olarak süt ve kilo kaybında azalmaya neden olurlar.
Bulundukları ortamı dışkıları ile kirleterek yenilmeyecek hale getiren ve zarara neden olan ambar fare ve sıçanları depolarda bulunan soğanlı bitkilerinin soğanlarını da yiyerek zarar verirler. Taşıyarak bulaşıklık sağladıkları besin maddelerinin tüketimesi sonrası tifüs, weil, veba, paraziter hastalıklar, hummalar, sodoko, peptospirosis, brucellosis, barsak enfeksiyonları, şap hastalığı ve kuduz salmonella bakterileri gibi hastalıklara neden olurlar.
Mücadele Yöntemleri
Bu zararlılarla mücadelede kültürel, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanır.
Kültürel mücadelede, gizlendikleri yuvalar ve delikler bıraktıkları dışkılar takip edilerek tespit edildikten sonra bu deliklere kömür tozu ve harçlı cam ile sıvanarak yuvaları bozulur.
Biyolojik mücadele, ambar fare ve sıçanlarının doğal düşmanları ortamda bulundurularak ve korunarak sağlanır. Doğal düşmanları kedi, köpek, tilki, şahin, gelincik, baykuş ve yılandır.
Kimyasal mücadele yönteminde ise rodentisitler kullanılır. Bunların çinko fosfür ve diltikoagulant (kan pıhtılasmasını önleyici) etkili zehirli yem olmasına dikkat edilir. Bu yemi satın alabileceğiniz gibi kendiniz de hazırlayabilirsiniz.
Fare Zehiri hazırlanması:
Yıkanmış, temizlenmiş ve kurutulmuş 100 gr kadar buğday üzerinde 2.5 litre su katılarak nemlendirilir. Üzerinde 2.5 litre sıvı yağ ilave edilerek karıştırılır. Sıçan için uygulanacaksa 7 kg çinko fosfür, ev faresi ise 2 kg çinko fosfür buğdaylar üzerine serpiştirlierek homojen siyah renk alması sağlanır.
Hazırlanan yemler 15x20x25 cm boyutunda ve karşılıklı iki dar yüzünde 7 cm çapında çapraz iki deliği olan üstten kapaklı yemleme kutuları içinde verilmelidir.
Yem istasyonları geçiş güzergahında ve sessiz ortamlarda olmalıdır.
Kurulan tuzaklar belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve azalan yemler varsa tamamlanmalıdır. Ayrıca yem istasyonlarına koyulan yemlerde azalma yoksa istasyonun yeri değiştirilmelidir.
