Küsküt otu mücadelesinde küsküt otunun biyolojini bilmek yararlı olacaktır. Küsküt otu, yaprak ve kök bulundurmaz ancak çiçek bulunduran tam parazit bir bitkidir. Bazı yörelerde şeytansaçı, verem otu, kızıl ot, cinsaçı olarak da adlandırılan küsküt otu, konukçu bitkinin gövdesine iplik benzeri gövdesiyle sarılarak emeçlerini bitkiye sokar. Bitkinin besin maddesi, fotosentez maddeleri ve suyunu emerek alır.
Küsküt otu yonca, bağ, şeker pancarı, havuç, bakla, keten, turunçgiller, bazı meyve ağaçları, çayır tırtılında ekonomik kayba neden olmaktadır.
Genellikle tohum gömleği bulunan küsküt türlerinde çimlenme olabilmesi için topraktan su alması gerekir. Önce kök ucu ardından gövde ucu tohumdan çıkan küsküt otunun belirli bir uzunluğa ulaştıktan sonra yaşamını sürdürebilmesi için konukçu bir bitkiye ihtiyaç duyar.
Konukçuya tutunan küsküt otunun gövde ucu sürgünü saat yönünün tersi istikamette konukçuya sarılarak topraktan ayrılır ve gelişimini konukçu üzerinde sürdürmeye devam eder. Küsküt otunun çoğalımı tohum ve gövde parçaları ile olduğundan konukçu olarak tutunduğu bitkiden besin maddeleri depo eder. Diğer yıl tohum yoluyla yada çok yıllık bitkilerin gövdelerine gömülü halde bulunan parçaları ile geçerler.
Küsküt bitkileri genellikle 3.000 ile 25.000 arasında tohum verir. Olgunlaşarak toprağa düşen tohumlar uygun ortam koşullarında çimlenir. Geri kalan tohumlar 5-15 yıl arasında toprağa yakın yüzeyde kalabilmektedir.
Küsküt otu Zararı
Küsküt otu tutunduğu konukçu bitkinin su ve besin maddesini emer. Dolayısıyla bitkinin zayıflamasını, bodur kalmasına, meyve tutumunda azalmaya yada tamamen ölümüne neden olabilir.
Küsküt otu bulaşık olduğu bir bitkiden yakında olan başka bir bitkiye geçmektedir. Özellikle yonca yetiştirilen arazilerde %91’lere ulaşan verim kaybına neden olmaktadır. Ayrıca virüslerin taşınmasında vektör (taşıyıcı) olarak virüs bulaşmasına da neden olmaktadır.
Küsküt otu Mücadelesi
Küsküt otu mücadelesinde kültürel önlemler, mekanik mücadele ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanabilir.
Kültürel Önlemler:
• Tohum ekiminde temiz ve sertifikalı tohum tercih edilmelidir. Küsküt bulaşıklığı olan tohum ekilmek zorunda ise küskütörden geçirilerek ekilmelidir.
• Salma sulama yöntemi ile sulama yapılıyorsa, bir alandan diğerine küsküt otu tohumu yada parçalarının geçişini engellemek için su geçişlerinde dikkat edilmelidir.
• Küsküt görülen yerler sökülerek yakılmalıdır.
• Çiftlik gübresi kullanılıyorsa iyi yanmış olduğundan emin olunmalıdır.
• Özellikle yonca gibi bulaşıklığı yüksek verim kaybına neden olan alanlarda hayvan otlatılmamalıdır. Çünkü küsküt otu sindirim sisteminden çimlenme yeteneğini kaybetmeden dışkı ile çıkmaktadır.
• Küsküt otunun yoğun olarak görüldüğü arazide ana bitki sökülerek zaman kaybetmeden konukçusu olmayan bitki dikimi yapılmalıdır.
• Bağcılıkta ve meyve bahçelerinde ilkbahar ayında küsküt ile bulaşık olan bağ veya ağaçların taç izdüşümünden 5-10 cm daha geniş alana saman serilmeli, samana sarılan küsküt otu samanla birlikte sökülerek atılmalıdır. Ayrıca bağda yüksek budama ile omcalar tele yada çardağa alınmalıdır.
• Küsküt otu ile bulaşık olan arazilerden çelik, kalem vb. üretim materyali alınmamalıdır.
Mekanik Mücadele:
• Küsküt otu ile bulaşık alanlardaki bitkiler dipten sökülerek başka bir alanda yakılmalıdır. Ocak halinde küsküt otu görülürse ve ekim işlemi yeni yapılmış ise sökülen bitkilerin yerine yeni tohum atılmalıdır.
• Yoğun olarak bulaşık olan alanlarda özellikle küsküt otunun çiçek açmasından önce söküm işlemi sonrası 3-4 kez derinden sürülmelidir.
• Yetiştirilen ana bitki boyundan daha yüksekte olan küsküt otlarının başları alev makinesi yardımıyla yakılmalıdır.
Küsküt Otu İle Kimyasal mücadele :
Küsküt otu mücadelesinde Chlorpropham ve propyzamide etkili maddeli herbisitler kullanılır. Küsküt bitkisi ile kimyasal mücadele yapılacak ise, küskütler çiçek açmadan müdahale edilmelidir. Aksi takdirde toprağa tohum bırakan küsküt otu zamanla tekrar çimlenerek zarara neden olacaktır. İlaçlama sırasında mekanik, otomatik yada motorlu pülverizatörler yada hidrolik tarla pülverizatörleri kullanılabilir.
Meyve bahçeleri ve bağ alanlarında ağaçlar uyanmadan herbisitlerle toprak ilaçlanmalıdır.
Küsküt otu mücadelesinde kültürel, mekanik ve kimyasal mücadele yöntemleri birbirini tamamlayıcı özellikte olduğundan birlikte yapılmalıdır.
Küsküt otu ilacı fiyatı
Küsküt otu mücadelesinde kullanılabilecek ilaçların fiyatları etken madde ve miktarına göre değişkenlik göstermektedir.
Yonca küskütü (Cuscata appraximata Bab.) ve Tarla küskütü (Cuscuta campestris yunck.) ile mücadelede kullanılabilecek güncel herbisit listesine ulaşmak için tıklayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Küsküt otu nedir?
Küsküt otu, konukçu bitkiye sarılarak ondan beslenen parazit bir yabancı ottur.
Bitkiyi zayıflatır ve kısa sürede yayılabilir.
En etkili strateji, bulaşma büyümeden erken tespit etmek ve yayılımı durduracak hijyen/izolasyon adımlarını hemen uygulamaktır.
Küsküt otunu erken nasıl fark ederim?
Bitkiye sarılan ipliksi yapılar ve açıklanamayan zayıflama erken ipuçlarıdır.
Bulaşma çoğu zaman belirli noktalarda kümelenir.
Şüpheli alanları işaretleyip düzenli aralıklarla tekrar kontrol etmek, erken müdahaleyi kolaylaştırır ve geniş alana yayılmayı azaltır.
Nasıl bulaşır ve yayılır?
Bulaşık materyal, toprak hareketleri ve ekipmanla taşınma gibi yollarla yayılma riski vardır.
Bir alanda görülüyorsa çevreye sıçrayabilir.
Bu yüzden tarla hijyeni ve ekipman temizliği, yalnızca mevcut sezonu değil gelecek sezonu da koruyan kritik bir adımdır.
Mücadelede ilk adım ne olmalı?
İlk adım bulaşma alanını netleştirip yayılımı durdurmaktır.
Şüpheli bölgeyi izole etmek, tarla içi hareketleri kontrol etmek ve hijyeni artırmak önemlidir.
Küsküt mücadelesi çoğu zaman tek seferlik değil; sezon boyunca planlı takip gerektirir.
Küsküt otu tekrarlar mı?
Evet; yeterli önlem alınmazsa tekrar riski yüksektir.
Bu yüzden yalnızca görünen kısmı azaltmak değil, bulaşma kaynağını yönetmek gerekir.
Temiz materyal, hijyen, izleme ve erken müdahale tekrar riskini belirgin şekilde düşürür.
Hangi ürünlerde daha tehlikelidir?
Konukçu olabilen bitkilerde zarar daha belirgin olur; risk ürün desenine göre değişir.
Alanın geçmişi (daha önce bulaşma görülmesi) önemli bir ipucudur.
Hassas ürün planlanırken “bulaşma geçmişi + erken izleme” yaklaşımıyla hareket etmek kaybı azaltır.
Toprak işlemesi işe yarar mı?
Bazı koşullarda yardımcı olabilir; ancak tek başına yeterli olmayabilir.
Toprak işlemesi, tarla yönetiminin bir parçası olarak planlandığında daha etkili sonuç verir.
En iyi sonuç, hijyen, izleme ve diğer kültürel önlemlerle birlikte entegre plan kurulduğunda alınır.
En etkili önleme yöntemi nedir?
Temiz materyal kullanımı, ekipman hijyeni, erken tespit ve bulaşan alanı hızlı yönetmek en etkili önleme adımlarıdır.
Tarla kenarı–iç kontrolü ile ilk bulaşma noktaları daha erken yakalanabilir.
Önleme güçlü olursa yoğun müdahaleye ihtiyaç azalır ve maliyet düşer.
Tek bir “kesin çözüm” var mı?
Genelde tek bir yöntemle kesin çözüm yoktur.
En iyi sonuç, düzenli izleme + hijyen + doğru tarla yönetimi adımlarının birlikte uygulanmasıyla gelir.
Bu nedenle adımları “tek seferlik” değil, sezon boyu plan olarak kullanmak daha doğru ve sürdürülebilirdir.
Ne zaman uzman desteği alınmalı?
Bulaşma geniş alana yayıldıysa veya ürün kaybı artıyorsa uzman desteği faydalıdır.
Doğru teşhis ve planlama yanlış uygulama riskini azaltır.
Özellikle yoğun bulaşmalarda erken profesyonel yönlendirme, sezonun geri kalanını kurtarmada kritik rol oynar.
