Bitki beslemede farklı gübreleme şekilleri ve gübreleme yöntemleri vardır.
Gübreleme Şekilleri :
Temel ( Taban ) Gübreleme :
Arazi hazırlığı sırasında, arazide bitki yokken yada ekim sırasında topraklarına yapılan gübreleme şekildir.
Üste (Başa) Gübreleme:
Arazide ekimi yada dikimi yapılan bitkinin toprak üstü aksamlarının görülmesinin ardından yapılan gübreleme şekildir.
Gübreleme Yöntemleri:
Bitki beslemede gübreler elle yada makine kullanılarak toprağa verilmekte olup tohum yada bitkinden belirli uzaklıklarda düz bir hat şeklinde banda veya bitki etrafındaki ocaklara verilir.Temel gübreleme ve üste gübrelemede uygulanacak olan gübreler, gübrenin cinsine göre serpme, bant veya ocak teknikleri şeklinde verilir.
Serpme tekniği ile gübreleme yöntemi
Serpme tekniği ile genellikle azotlu gübrelerin uygulanması yapılır. Bu teknikte gübre, ekimden önce toprak yüzeyine serpilerek toprak işleme aletleri ile toprağa gömüldükten sonra ekim işlemine başlanılır yada ekimden önce toprak yüzeyine serpilmesinin ardından ekim işlemi ile birlikte toprağa karıştırılır.
Bazı bitkilerde uygulama bir defada verilmeyip, bir kısmı ekimden önce veya ekimle birlikte verilirken, kalan kısım bitkinin farklı büyüme dönemlerinde serpme olarak yada makine yardımıyla verilir. Bu şekilde bitkinin gübrelerden daha çok yararlanması sağlanmış olunur.
Genellikle bitkiye büyüme döneminde nitrat içeren azotlu gübreler verilir. Bitki büyüdükten sonra verilecek olan fosforlu gübreler elle serpme tekniği şeklinde değil, ekim öncesi yada ekimle beraber tohum derinliğine gömülmelidir. İstisnai durumlar hariç potasyum içeren gübrelerde bu şekilde verilir.
Serpme tekniği gübreleme yöntemi
Bant şeklinde gübreleme tekniği genellikle fosfor ve potasyum içeren gübrelerin verilmesinde kullanılır. Gübrelemede tohum ekim makineleri, pulluk, çapa gibi basit araçlar kullanılmaktadır.
Ağaçlarda fosfor ve potasyumla gübreler taç izdüşümüne açılan 15-20 cm derinlik ve 15-20 cm genişlikteki hendeğe verilir. Toprak işleme traktörle yapılıyorsa ağaç sıralarına paralel açılan 15-20 cm derinlikteki hendeklere verilir. Birinci yıl 1 numaralı sıralara, ikinci yıl 2 numaralı sıralara gübre verilir.
Bant tekniği ile verilen gübrelerden bitki, serpmeye oranla % 10-15 daha fazla yararlanabilmektedir. Yapılan araştırmalarda fosforlu gübrelerin bant şeklinde verilmesinin daha yararlı olduğunu doğrulamıştır. Serpme tekniği ile verilen fosforlu gübreler toprakta az hareket ettiği gibi toprakta bulunan kireç vb. maddelerle birleşerek bitkinin hemen faydalanamayacağı forma dönüşmektedir.
Ocak tekniği ile gübreleme yöntemi
Bu teknikle de fosforlu ve potasyumlu gübreler uygulanmaktadır. Bant üzerine açılan çukurlara gübreleme yapılarak kapatılır.
