Yaşayan her canlı hayatını devam ettirebilmesi için besin maddesine ihtiyaç duyar. Bitkilerde gübreleme verim ve kaliteyi etkileyen unsurlar arasındadır. Yapılan analiz sonucuna göre yetiştirilen bitkinin yıl içerisinde ihtiyacı olan besin maddeleri topraktan yada yapraktan verilmelidir. Bu yazımızda fındıkta verim ve kaliteyi arttırmak için ideal fındık gübrelemenin nasıl yapılması gerektiği hakkında en güncel bilgileri sizin için hazırladık.
Bitkiler besin elementlerini topraktan kökleri vasıtası ile yada yapraktan alır.
TOPRAKTAN FINDIK GÜBRELEME
Bitkiler ihtiyaç duydukları besin elementlerinin büyük bir kısmını topraktan kökleri vasıtası ile alır. Topraktan fındık gübreleme yapılırken arazinin topoğratif yapısı göz önüne alınarak yapılan gübreleme zaman ve girdi maliyetinin ideal bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Eğimli bir arazide bitki kök dağılımı eğim yönünde iken düz bir arazide eşit bir şekilde dağılım gösterir. Topraktan yapılacak gübrelemede bu hususa özellikle dikkat etmek gerekir.
Gübre uygulamasının toprakta yıkanmadan uzun süre kalması için toprağın fiziksel özelliklerinin düzeltilmesi gerekir. Bunlar toprak bünyesi, organik madde, asitlik derecesi, katyum değişim kapasitesinin yüksek olması vb. faktörlerdir.
Meyve ağaçlarında olduğu gibi fındık gübreleme yapmadan önce gübreleme yöntemleri hakkında yazmış olduğumuz yazıyı inceleyebilirsiniz. Gübreleme yapmadan önce uygulama hakkında verilen kuralları dikkatlice incelenmelidir. Bitkinin ihtiyacı olan besin elementleri gerektiği olduğu zaman diliminde (tomurcuk patlatma dönemi gibi) alınabilir formda yeterli miktarda verilmelidir.
Bahçeye hayvan gübresi verilecek ise gübrenin kesinlikle yanmış olmasından emin olunmalıdır. Verilecek hayvan gübresinin yanmamış olması bahçede hastalık, zararlı ve yabancı ot miktarını arttırabilir. Azotlu gübre, hayvan gübresi ve kireç uygulama sonrası bahçe toprağı çapalanarak toprağa karışması sağlanmalıdır.
Potasyum ve fosfor içerikli gübreler bitkinin taç izdüşümü hizasında açılacak olan 16-32 adet 10-15 cm derinlikteki çukurlara eşit miktarda dağıtılarak toprakla üzeri kapatılır.
Fosforlu gübreler kireç ile birlikte verilmemelidir . Nedeni ise fosforlu gübrelerin kireçle birleşerek bitkinin alamayacağı forma dönüşmesi ve bitkinin gübreden yararlanma süresini uzatmasından kaynaklıdır.
Fosforlu gübre toprakta uzun süre varlığını koruduğu için 3 yılda bir Kasım-Şubat aylarında, toprak ve yaprak analiz sonuçlarına göre eksik olan miktar kadar verilmelidir.
Ülkemiz toprakları potasyum açısından zengindir. Potasyum da fosfor gibi toprakta uzun süre tutulabilen besin maddesidir. İhtiyacı olmadığı halde topraktan verilen potasyum gübresi toprağın asitleşmesine neden olacaktır. Ayrıca antagonist etki yaparak diğer besin elementlerinin alınımını azaltacaktır. Potasyum içerikli gübrelerde ihtiyaç olmaması durumunda 3 yılda bir Kasım-Şubat aylarında verilmelidir.
Fındık gübreleme programı
|
Taban gübre kg/da |
Üst gübre %26 N CAN kg/da |
|||||
| Gübre cinsi |
Fidan yaşı |
Fidan yaşı |
||||
|
1-2 |
3-4 |
5-6 |
1-2 |
3-4 |
5-6 |
|
| 13-24-12 |
12-18 |
24-30 |
36-42 |
9-12 |
15-18 |
21-24 |
| 15-15-15 |
18-24 |
30-36 |
42-48 |
8-11 |
12-15 |
16-19 |
Fındık gübreleme tavsiyesi toprakta bitki besin elementi olmadığı varsayılarak düzenlenmiştir. Bu tablo öneri olup toprak analiz sonuçlarına göre gübreleme yapmanız tavsiye edilir. Dekarda 60 ocak kabul edilmiştir.Taban ve üst gübre miktarlarını dekardaki ocak adetine bölerek uygulama yapılmalıdır.
|
Verim kg/da |
Taban gübre cinsi (göz kabarması öncesi ) |
Taban gübre (gr/ocak) |
Üst gübre (gr/ocak) |
|
|
Mart |
Mayıs-Haziran |
|||
|
75-100 |
15-15-15 |
800-1000 |
200-250 |
200-250 |
|
13-24-12 |
500-600 |
300-350 |
300-350 |
|
|
100-125 |
15-15-15 |
1000-1200 |
250-300 |
250-300 |
|
13-24-12 |
650-750 |
350-400 |
350-400 |
|
|
125-150 |
15-15-15 |
1200-1400 |
300-350 |
300-350 |
|
13-24-12 |
800-900 |
400-450 |
400-450 |
|
|
150+ |
15-15-15 |
1400-1600 |
350-400 |
350-400 |
|
13-24-12 |
900-1000 |
450-500 |
450-500 |
|
Fındık gübreleme tavsiyesi toprakta bitki besin elementi olmadığı varsayılarak düzenlenmiştir. Bu tablo öneri olup toprak analiz sonuçlarına göre gübreleme yapmanız tavsiye edilir.
Yaprak analiz sonucuna göre gübreleme
|
Yaprak azotu % N |
N(g)/ocak |
Yaprak %P |
P2O5(g)/ocak |
Yaprak/%K |
K2O(g)/ocak |
|
<1.5 |
500 |
<0.14 |
500 |
<0.5 |
1000 |
|
1.5-2.1 |
400 |
0.14-0.16 |
300 |
0.5-0.8 |
750 |
|
2.2-2.4 |
300 |
0.16-0.18 |
200 |
0.8-0.9 |
500 |
Fındıkta kireç uygulaması nasıl yapılır?
Toprakta kireç noksanlığı diğer besin elementlerinin bitki tarafından alınmasını engellediği gibi yaprakların anormal bir şekilde sararması, zayıf kök gelişimi, tepe sürgünlerinde kurumalar gibi sorunlara neden olur. Söz konusu belirtiler azot, fosfor ve potasyum noksanlığında görülen problemler ile aynıdır. Bu yüzden toprak ve yaprak analizleri sonucuna göre hareket etmek en doğru yol olacaktır.
Fındık bitkisinin optimum gelişme ph’sı 5-7 arasıdır. Genellikle fındık tarımı yapılan Karadeniz bölgesi toprakları asidik karakterlidir. Bu durum bitkinin topraktan azot, fosfor ve potasyum gibi makro elementlerinin alınımını zorlaştıracağı gibi alüminyum ve demir gibi mikroelement gübrelerinin çözünebilirliğini arttırarak toksin (zehirlenme) etkisi oluşturacaktır.
Asit karakterli toprağa tavsiye edilen kireç takviyesinin uygulanması toprak pH derecesinin yükselmesini sağlayacaktır, Atılması gereken kireç miktarı hafif topraklarda daha az iken toprak bünyesi ağır olan topraklarda daha fazla olacaktır. Uygulamada kullanılan kirecin cinsi, uygulama zamanı gibi faktörlerde erki yapmaktadır.
Fındık bahçelerinde kireç uygulaması Kasım-Aralık aralığında uygun zamanda ağaç izdüşümüne 30-40 cm derinlikteki dairesel banda serpilecek çapa işleminin ardından üzeri kapatılarak tamamlanır.
Fındıkta hayvan gübresi uygulaması nasıl yapılmalıdır?
Çiftlik gübresi yada organik gübrelerin verilmesi toprağın fiziksel koşullarını iyileştirir. Bu tür gübreler toprakta besin maddesi ve su tutma kapasitesinin artmasını sağladığı gibi katyon değişim kapasitesinin yükselmesine de imkan tanır. Ayrıca toprağın daha iyi havalanması ve erken tava gelmesini sağlayacaktır.
Çiftlik gübresinin içeriği standart olmayıp, hayvanın yaşı, cinsi, beslenme durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ortalama olarak 1 ton ahır gübresi 5,5 kg azot, 2,5 kg fosfor, 5,5-6 kg potasyum ve diğer basin maddeleri içerir.
Çiftlik gübresi kullanılmadan önce yanmış olduğundan emin olunmalıdır. Bunun için 6 ay işe 1 yıl arasında karanlıkta sıkıştırılmadan bekletilen gübrenin sıcaklık değeri zaman zaman ölçülür. Sıcaklık değeri 55-60 0C’ye yükseldiğinde ıslatılarak bir miktar kireç ve fosforlu gübre eklenerek karıştırılarak sıkıştırılır. Üzeri hava almayacak şekilde toprak ile kapatılır. Sıcaklık değeri belirli aralıklarla ölçülür. 60 0C ve üzerine çıkarsa tekrar ıslatılarak karıştırılır ve aynı şekilde kapatılır. İşlem tamamlandığında bakteri ve mikroorganizma faaliyetleri duracak dolayısıyla gübre ısısı düşecektir.
Bahçeye hayvan gübresi uygulaması Kasım-Mart ayları arasında ağaç izdüşümüne açılan 30-40 cm genişliğindeki dairesel banda 30-40 kg gelecek şekilde ayarlanarak üzeri toprakla karıştırılmak suretiyle uygulanır. Çiftlik gübresi çapalanarak üzeri kapatılmaz ise besin içeriğini kaybeder. Özellikle Karadeniz bölgesinde uygulama ilkbahar ayında bitki uyanmadan önce yapılmalıdır. Çiftlik gübresi 3-4 yıl aralıklarla toprak yapısı ve ihtiyaca göre uygulanır.
Çiftlik gübresi bulmada sıkıntı yaşayan çiftçiler toprağın organik madde ihtiyacını karşılamak için yeşil gübreleme yöntemini uygulayabilir. Bunu için fiğ, yulaf, yabani bezelye gibi yeşil gübre bitkileri sonbahar ayında düz arazilerde tüm araziye, meyilli bahçelerde ise ocak izdüşümüne halka şeklinde ekilir. İlkbahar ayında çiçeklenme öncesi biçilerek toprağa karıştırılır. Yeşil gübreleme hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.
Bahçede bulunan mısır sapı, yaprak vb. maddeler de değerlendirilerek organik gübre yapılarak bahçenin gübre ihtiyacının bir kısmı karşılanabilir. Hangi mataryallerden organik gübre yapılır? Hangi oranlarda ve nasıl karıştırılır? İlgili yazıyı okumak için tıklayın.
Fındıkta azotlu gübre uygulaması nasıl yapılır?
Toprağın havalanması, ısınma ve su tutma özellikleri de düzeltilmiş olur. Toprakta mikroorganizma faaliyetleri artar, bazı besin maddelerinin ayrışması ve bazılarının da toprakta tutularak yıkanıp gitmesine engel olur. Özellikle asit karakterli olan toprak bünyesini de fındığın gelişmesi için istediği normal pH derecesine yükseltir.
Fındık gübrelemede uygulanması planlanan azotlu gübrenin ilk yarısı Mart ayında tomurcuklar kabarmaya başladığı zaman, ikinci yarısı ise Mayıs ayının ikinci yarısı ile Haziran aynın ilk haftası ağaç taç izdüşümüne açılan 30-40 cm genişliğindeki dairesel banda yapılır. Gübreleme sonrası karıştırılarak üzeri toprakla kapatılır. Karadeniz bölgesi toprakları asidik karakterli olduğu için kalsiyum amanoyum nitrat gübresi kullanılabilir.
Fındıkta mikro besin elementleri uygulaması nasıl yapılır?
Bitki beslemede makro elementler kadar mikro elementler de önemlidir. Bunların eksikliğinde yapraklarda sararmalar, boş fındık oluşumu, meyve dökümü gibi anormallikler görülür. Mikro elementler; Ca, Mg. Fe, Mn. Zn, Cu, B gibi besin maddeleridir. Yaprak analizi sonuçlarına göre noksanlığı belirlenen mikro element yapraktan veya topraktan verilebilir. Topraktan uygulama yapılacaksa fosfor elementi gübresi gibi verilebilir.
Yapraktan gübrelemede besin elementleri daha hızlı bitki bünyesine kazandırılır. Bu yönden topraktan yapılacak olan uygulamaya göre daha avantajlıdır. Yapraktan gübreleme bahçenin büyüklüğüne ve bitki çeşitliliğine göre, sırt pompası veya pülverizatör ile yapılabilir. Uygulama ocağın yeşil aksamı alttan ve üstten ıslanacak şekilde yapılır. Yapraktan gübrelemesi sonrası 1- 2 gün yağmur yağmaması gerekir ki besin maddeleri bitki tarafından alınabilsin. Bu yüzden uygulama yapılmadan önce hava durumu takip edilmelidir.
YAPRAKTAN FINDIK GÜBRELEME
Bitkiler İhtiyacı olan besin elementlerinin büyük bir bölümünü kökleri vasıtaya ile topraktan alırlar. Yapraktan uygulama topraktan besin elementi alınımının sınırlı olduğu zaman diliminde, bitkinin ihtiyacı olan besin elementinin gerekli olduğu miktarda verilmesi faydalı olacaktır. Yapraktan fındık gübreleme esnasında dikkat edilmesi gereken hususları şu şekilde sıralayabiliriz;
• Çözelti hazırlanma aşamasında içerisine yeterli miktarda yayıcı-yapıştığı madde konulması gerekir. Bu madde uygulanan gübrenşn yaprakta kalmasını sağlayacaktır.
• Hazırlanan çözelti %0,1-0,5 yoğunluğunda olmalıdır. Yoğunluğun fazla olması bitkinin yanmasına neden olabilir.
• Yapraktan gübreleme uygulaması günün serin saatlerinde yapılmalıdır.
Yapraktan gübreleme hakkında daha detaylı bilgi için yapraktan gübrelemenin önemi konulu yazımızı okuyabilirsiniz.
Yapraktan gübreleme fındık vejatatif gelişmesini tamamlamasının ardından yani ayın ayından itibaren Temmuz ayına kadar noksanlık belirtileri gösterdiği besin elementleri 15-20 gün ara ile 2-3 kez uygulanabilir.
Fındık gübresi fiyatları piyasa koşullarına göre farklılık göstermektedir.
Çiftçilerimize destek vermek için çıktığımız bu yolda bilgilerin daha fazla kişiye ulaşması için paylaşım yaparak sizde destek olabilirsiniz.
